Hávingull KLAARA

KLAARA er finnskt yrki sem getur gefið mikla og góða þurrefnisuppskeru. Sérstaða þess liggur í kröftugum vexti í fyrri slætti og háu meltanleikagildi (D-gildi) sem helst stöðugt yfir sumarið. Þetta gerir yrkið að góðum kosti þar sem óskað er eftir meiri massa og betri háarsprettu en vallarfoxgras býður upp á.

Það er þó mikilvægt að hafa í huga að KLAARA, þó vetrarþolin þyki í Finnlandi, þá er hávingull almennt ekki sérlega þolin fyrir dvöl undir íslenskum svellalögum. Rannsóknir hérlendis sýna að hávingull gefur oft hraðar eftir en vallarfoxgras þegar svell liggja yfir túnum. KLAARA er því ekki valkostur í illa framræst mýrlendi, lítið kýfðar spildur eða þar sem svellahætta er viðvarandi, heldur ætti frekar að nota það á mólendisjörð eða í halla þar sem vatn situr síður.

Yrkið er fremur seinskriðandi sem gefur ræktendum ákveðinn sveigjanleika við slátt, en það er áburðarfrekt og krefst þess að jarðvinnsla sé vönduð til að halda samkeppni við illgresi í skefjum. Sem hlutur af öflugri sáðblöndu getur KLAARA aukið fóðurmagn verulega, svo lengi sem ræktandinn gerir sér grein fyrir þeirri áhættu sem fylgir takmörkuðu svellþoli tegundarinnar.

Ráðlagt sáðmagn í hreinrækt er um 30 kg/ha, en algengast er að nota hann í 10-20% hlutfalli á móti vallarfoxgrasi og öðrum stofnum.

Meira um ræktun hávinguls. 

Almennar ræktunarleiðbeiningar fyrir hávingul

Hávingull er uppskerumikil tegund sem hentar vel þar sem stefnt er að mikilli uppskeru og öflugum endurvexti. Tegundin skilar sínu best í frjósömu og rakaheldnu landi.

Jarðvegur og sáning Fræið spírar hratt en kímplöntur eru lengi að róta sig. Því er mikilvægt að vanda til jarðvinnslu og sá í fínunnin og sléttan sáðbeð. Mælt er með grunnri sáningu (1–2 sm) og valta skal strax á eftir til að tryggja góða snertingu við undirlagið og jarðvegsraka. Í hreinrækt er miðað við 30 kg/ha en algengt er að nota hávingul í blöndu með vallarfoxgrasi eða rauðsmára til að auka þéttleika og endingu.

Nýting og viðhald Tegundin er áburðarfrek og sýnir góð viðbrögð við köfnunarefnisgjöf á milli slátta. Vegna takmarkaðs svellþols hentar hávingull best í skammlíf tún eða sáðskiptakerfi þar sem endurræktun er tíð. Djúp plæging er ráðleg til að halda illgresi í skefjum, þar sem hávingull getur átt undir högg að sækja í mikilli samkeppni við t.d. snarrót.

Lystugleiki og nýtingarstjórnun

Lystugleiki hávinguls getur verið breytilegur og skýrist það einkum af líffræðilegri uppbyggingu plöntunnar. Blöðin eru með hrjúfari og kísilríkari blaðjaðra en mörg önnur túngrös, sem getur truflað gripina þegar grasið er tuggið. Þá trénar stöngullinn hratt þegar líður að skriði, sem eykur hlutfall trénis og lengir tyggitíma. Í blönduðum túnum velja gripir gjarnan sætari tegundir, eins og vallarfoxgras, ef hávingullinn er kominn af léttasta skeiði.

Leiðir til að hámarka át:

• Tímanlegur sláttur: Lykillinn að góðri nýtingu er að slá snemma, áður en trénun hefst. Á grænvaxtarstigi fyrir skrið er fóðrið mýkra og lystugra.

• Stíf beitarstýring: Við beit þarf að gæta þess að hvíldartími hólfa sé ekki of langur. Með því að halda grasinu stuttu er komið í veg fyrir að gripir fari að velja úr túninu.

• Rétt hlutfall: Með því að nota hávingul sem uppfyllingu í sáðblöndur má nýta vaxtargetu hans án þess að hann drottni yfir bragðgæðum fóðursins.