Smáratún SPRETTA 15 kg

Smáratún SPRETTA: Framleiðni og niturbinding í fyrirrúmi

Smáratún SPRETTA er sérhæfð blanda fyrir ræktendur sem stefna að hágæða fóðri samfara því að lágmarka notkun á tilbúnum köfnunarefnisáburði. Blandan byggir á hraðsprottnum og þróttmiklum yrkjum vallarfoxgrass eins og Switch og Rakel, ásamt hinu harðgerðara finnsku yrki, Tryggve. Til að flýta fyrir svarðarmyndun og auka orkugildi er 20% hlutfall af ferlitna vallarrýgresinu Birger.

Stærsti ávinningur blöndunnar liggur í 30% hlutfalli niturbindandi belgjurta. Með því að nota forsmitaðan rauðsmára (Peggy og Yngve) og hvítsmára (Hebe) er tryggt að samlífi við niturbindandi bakteríur hefjist strax. Húðun fræsins verndar bakteríurnar og gefur kímplöntunum nauðsynlegt forskot í vexti. Þetta leiðir af sér próteinríkara fóður og betri jarðvegsbyggingu.

Við samsetningu á SPRETTU átti sér stað ákveðin málamiðlun á milli vaxtarhraða og endingar. Með áherslu á uppskerumagn og endurvöxt er vetrarþol hennar minna en í mörgum hefðbundnum blöndum. Hún hentar því best í frjósaman, vel framræstan og vel kýfðan jarðveg á svæðum þar sem kalskemmdir eru fátíðar. Jafnframt þarf að gæta þess að hlífa smáranum við of mikilli haustbeit eða síðbúnum slætti svo hann nái að safna forða fyrir veturinn.

Innihald:

• Vallarfoxgras: Switch (20%), Rakel (15%), Tryggve (15%)

• Vallarrýgresi: Birger (20%)

• Forsmitaður rauðsmári: Peggy (15%), Yngve (10%)

• Forsmitaður hvítsmári: Hebe (5%)

Ráðlagt sáðmagn: 25–30 kg/ha.

Smáratún SPRETTA fæst í 15 kg pokum.

Ræktunarleiðbeiningar fyrir smáratún

Sáning forsmitaðs fræs

Smithúðin utan um smárafræið tryggir að Rhizobium-bakteríur séu til staðar við spírun, en til að samlífið hefjist strax þarf jarðvegurinn að vera hæfilega rakur og hlýr. Mælt er með því að sá grunnt, eða á um 1–2 cm dýpi, þar sem smárafræ er smátt og dregur orku úr smithúðinni til að rjúfa yfirborðið. Mikilvægt er að valta svæðið strax eftir sáningu til að tryggja góð tengsl fræs við sáðbeðinn, sem flýtir fyrir því að niturbinding hefjist og smárinn nái að festa sig í sessi gagnvart hraðsprottnum grösum.

Áburðargjöf og nýting köfnunarefnis

Köfnunarefnisgjöf í smáratúnum krefst annarrar nálgunar en í hreinum grassverði. Ef borinn er á mikill tilbúinn köfnunarefnisáburður verður plantan „löt“ og hættir að vinna nitur úr andrúmsloftinu, sem rýrir gildi smárans í blöndunni. Almennt er mælt með hóflegri gjöf á vorin til að koma grasinu af stað, en treysta svo á niturbindingu smárans þegar líður á sumarið. Snefilefni skipta hér höfuðmáli; smári er viðkvæmur fyrir skorti á bór og mólýbdeni, en síðarnefnda efnið er forsenda þess að ensímið sem hvatar niturbindinguna starfi eðlilega. Gæta þarf þess að kalí- og fosfórbúskapur sé í lagi til að styðja við öflugt rótarkerfi belgjurta.

Stjórnun á hlutfalli grasa og smára

Við ræktun á blöndum eins og Smáratúnsblöndunum þarf að gæta jafnvægis á milli tegunda með markvissri nýtingu. Smári þarf birtu til að þrífast og ef grasið verður of hávaxið og þétt getur það skyggt smárann út. Reglulegur sláttur eða beit kemur í veg fyrir að vallarfoxgras og rýgresi verði einrátt. Jafnframt þarf að sýna aðgát við haustbeit eða síðbúinn slátt; smárinn þarf að ná að safna forða í ræturnar fyrir veturinn. Ef gengið er of nærri honum seint á haustin dregur úr líkum á að hann lifi af íslenska vetur, sérstaklega þar sem hvítsmári og rauðsmári hafa ólíkt vaxtarlag og þol.

Sýrustig, kölkun og ending smára

Fjórði og mikilvægasti þátturinn fyrir endingu smára er sýrustig jarðvegsins. Smári er mun viðkvæmari fyrir súrum jarðvegi en vallarfoxgras og þrífst best í vel framræstum jarðvegi þar sem sýrustig (pH) er á bilinu 6,0 til 6,5. Í súrum jarðvegi ($pH < 5,5$) dregur verulega úr virkni Rhizobium-baktería og hnýðismyndun á rótum stöðvast. Regluleg kölkun er því forsenda þess að smárinn nái að endast í túnum. Ef jarðvegur er of súr verður smárinn veikburða, nýting snefilefna versnar og hann gefur fljótt eftir fyrir grösum eða illgresi, sem leiðir til þess að niturbindingin minnkar og fóðurgæðin rýrna.