Smáratún BEIT 15 kg

Smáratún BEIT: Seigla og svarðarmyndun í beitarhólf og tún

Smáratún BEIT byggir á samspili margra grastegunda sem tryggja viðnám gegn ólíku álagi. Grunnurinn er vallarfoxgras; yrkið Snorri (af íslenskum uppruna) og hið finnska Tryggve veita nauðsynlegt vetrarþol, á meðan Rakel eykur vaxtarhraðann og mögulegan endurvöxt eftir fyrri slátt. Til að mæta kröfum um beitarþol inniheldur blandan 15% af hávingulsyrkinu Revansch og 10% af Kupol vallarsveifgrasi. Þessar tegundir mynda seigan og þéttan svörð sem þolir ágang betur en önnur hefðbundin túngrös. 

Til viðbótar eru í blöndunni 15% af vallarrýgresi Birger sem flýtir fyrir því að ræktunin nái fullri afkastagetu og bætir orkugildi fóðursins. Lykilhlutverk í blöndunni spilar þó 17% hlutfall af forsmitaða hvítsmáranum Hebe. Þar sem fræið er húðað með Rhizobium-bakteríum hefst niturbinding um leið og spírun lýkur, sem dregur úr þörf fyrir tilbúinn áburð og bætir jarðvegsbyggingu.

Fjölbreytni blöndunnar tryggir mikið slitþol og góða nýtingarmöguleika til beitar. Með því að blanda saman vallarrýgresi og hávingli næst fram aukin uppskerugeta og seigla, en hafa ber í huga að þessar tegundir þrífast best í vel framræstum og frjósömum jarðvegi. Blandan gefur góða raun þar sem beitarálag er mikið og óskað er eftir lystugu fóðri sem hentar vel í markvissa beitarstýringu.

Innihald:

• Vallarfoxgras: Snorri (20%), Rakel (13%), Tryggve (10%)

• Hávingull: Revansch (15%)

• Vallarrýgresi: Birger (15%)

• Vallarsveifgras: Kupol (10%)

• Forsmitaður hvítsmári: Hebe (17%)

Ráðlagt sáðmagn: 25–30 kg/ha.

Smáratún BEIT fæst í 15 kg pokum.

Ræktunarleiðbeiningar fyrir smáratún

Sáning forsmitaðs fræs

Smithúðin utan um smárafræið tryggir að Rhizobium-bakteríur séu til staðar við spírun, en til að samlífið hefjist strax þarf jarðvegurinn að vera hæfilega rakur og hlýr. Mælt er með því að sá grunnt, eða á um 1–2 cm dýpi, þar sem smárafræ er smátt og dregur orku úr smithúðinni til að rjúfa yfirborðið. Mikilvægt er að valta svæðið strax eftir sáningu til að tryggja góð tengsl fræs við sáðbeðinn, sem flýtir fyrir því að niturbinding hefjist og smárinn nái að festa sig í sessi gagnvart hraðsprottnum grösum.

Áburðargjöf og nýting köfnunarefnis

Köfnunarefnisgjöf í smáratúnum krefst annarrar nálgunar en í hreinum grassverði. Ef borinn er á mikill tilbúinn köfnunarefnisáburður verður plantan „löt“ og hættir að vinna nitur úr andrúmsloftinu, sem rýrir gildi smárans í blöndunni. Almennt er mælt með hóflegri gjöf á vorin til að koma grasinu af stað, en treysta svo á niturbindingu smárans þegar líður á sumarið. Snefilefni skipta hér höfuðmáli; smári er viðkvæmur fyrir skorti á bór og mólýbdeni, en síðarnefnda efnið er forsenda þess að ensímið sem hvatar niturbindinguna starfi eðlilega. Gæta þarf þess að kalí- og fosfórbúskapur sé í lagi til að styðja við öflugt rótarkerfi belgjurta.

Stjórnun á hlutfalli grasa og smára

Við ræktun á blöndum eins og Smáratúnsblöndunum þarf að gæta jafnvægis á milli tegunda með markvissri nýtingu. Smári þarf birtu til að þrífast og ef grasið verður of hávaxið og þétt getur það skyggt smárann út. Reglulegur sláttur eða beit kemur í veg fyrir að vallarfoxgras og rýgresi verði einrátt. Jafnframt þarf að sýna aðgát við haustbeit eða síðbúinn slátt; smárinn þarf að ná að safna forða í ræturnar fyrir veturinn. Ef gengið er of nærri honum seint á haustin dregur úr líkum á að hann lifi af íslenska vetur, sérstaklega þar sem hvítsmári og rauðsmári hafa ólíkt vaxtarlag og þol.

Sýrustig, kölkun og ending smára

Fjórði og mikilvægasti þátturinn fyrir endingu smára er sýrustig jarðvegsins. Smári er mun viðkvæmari fyrir súrum jarðvegi en vallarfoxgras og þrífst best í vel framræstum jarðvegi þar sem sýrustig (pH) er á bilinu 6,0 til 6,5. Í súrum jarðvegi ($pH < 5,5$) dregur verulega úr virkni Rhizobium-baktería og hnýðismyndun á rótum stöðvast. Regluleg kölkun er því forsenda þess að smárinn nái að endast í túnum. Ef jarðvegur er of súr verður smárinn veikburða, nýting snefilefna versnar og hann gefur fljótt eftir fyrir grösum eða illgresi, sem leiðir til þess að niturbindingin minnkar og fóðurgæðin rýrna.