Miklar sveiflur hafa orðið á hrávörumörkuðum síðustu daga.  Sér í lagi þann 30. júní síðastliðinn, en þá varð umtalsvert verðfall á mörkuðum, bæði í Evrópu og Ameríku.

 

Ástæður þessa má einkum rekja til nýrrar spár frá bandaríska landbúnaðarráðuneytinu (USDA), en það birti glænýja spá síðasta dag júnímánaðar um uppskeruhorfur í Bandaríkjunum.  Spáin er mjög jákvæð og mat á uppskeruhorfum er talsvert hærra en var í síðustu spá á undan sem birtist í lok mars.

 

Á sama tíma birtast fréttir af svipuðum toga víðsvegar að úr Evrópu.  Miklir hitar síðustu vikur hafa hraðað vexti, en jafnframt hefur víða rignt, þannig að kjöraðstæður eru einnig í Evrópu og vonir bundnar við góða uppskeru.  Það er einna helst að neikvæðar fréttir berist frá Norðurlöndunum, en þar eru búnir að vera miklir þurrkar síðustu vikur og ef ekki rignir bráðlega eru horfur þar heldur neikvæðar.

 

Almennt má semsagt segja að uppskeruhorfur helstu hrávara til fóðurgerðar séu jákvæðari nú en þegar síðasta grein mín birtist fyrir tæpum mánuði.  Þó verður að taka fram í þessu sambandi að enn er veruleg óvissa um sojabaunir, bæði  um uppskeru bauna, sem og framboð og eftirspurn sojamjöls.  Mikill þrýstingur er á sojamjölsverðum og hefur sojamjölið hækkað jafnt og þétt á meðan að önnur hráefni hafa lækkað á mörkuðum.  Einnig horfa menn til mögulegra áhrifa af veðurfyrirbærinu El Ninjo á uppskeru í Ástralíu og Indlandi.  Veðursérfræðingar eru því sem næst öruggir um að El Niño muni myndist undir árslok þetta árið og leiða til staðbundinna þurrka.

 

Síðari part júnímánaðar gerðist það líka jákvætt fyrir hrávöruverð að verðbréfasjóðir drógu sig frekar út af mörkuðum eftir að hafa sótt inn á þá í maí og byrjun júní og valdið þar með meiri hækkunum á hrávörum en ella hefði orðið.  Neikvæðar fréttir á móti eru hins vegar þær að enn er talsvert um að seljendur haldi að sér höndum með sölu úr 2008 uppskerunni, en í kjölfar góðra frétta af nýrri uppskeru má vænta þess að einhver aukning verði á framboði úr eldri uppskeru og að verð hennar muni lækka.

 

Því miður hefur gengisþróun íslensku krónunnar ekki verið sérlega hagfelld.  Frá því í byrjun júnímánaðar hefur íslenska krónan veikst nokkuð gagnvart Evru, en stærstur hluti hrávöruinnkaupa Líflands er einmitt í Evrum.

 

Nánar um einstakar hrávörur:

 

 

Samkvæmt spá USDA er töluverð aukning á hveitisáningu frá því sem áður var áætlað.  Liggur sú aukning á bilinu 1-3,5% eftir tegundum.  Uppskeran 2008 var alger metuppskera í sögunni og er reiknað með um 5% minni uppskeru 2009.  Þrátt fyrir þessa minnkun á milli ára, þá er ekki gert ráð fyrir neikvæðum áhrifum á verðmyndun hveitis, bæði vegna þess að birgðir í heiminum eru miklar frá fyrra ári og eins er spáð samdrætti í eftirspurn.  Horfur eru því almennt taldar góðar. 

 

Einu neikvæðu fréttirnar berast frá Argentínu, þar sem áframhaldandi þurrkar munu fyrirsjáanlega valda uppskerubresti.  Argentína hefur verið fjórði stærsti útflytjandi hveitis um nokkra hríð, en nú liggur fyrir að þeir verða varla sjálfum sér nógir um hveiti á næsta ári.  Áhrifin af þessu á heimsmarkaðinn eru þó lítil sem engin, þar sem horfur um góða uppskeru annars staðar vega þessar fréttir upp.

 

Í vikunni bárust einnig góðar fréttir af hveitiuppskeru í Kína og í Ástralíu. 

 

Í Evrópu er útlitið gott.  Það er aðeins á Norðurlöndunum þar sem viðvarandi þurrkar eru taldir geta haft áhrif á uppskeru.  Þó eru góðar 6 vikur þar til stefnu og margt getur gerst á þeim tíma.

 

Hveitiverð á Evrópumarkaði náði hámarki fyrstu daga júnímánaðar, en hefur frá þeim tíma lækkað jafnt og þétt allt til dagsins í dag.  Því miður hefur ekki verið fullt samræmi á milli skráðs verðs á mörkuðum og raunverulegs verðs til kaupenda.  Þetta orsakast af því að seljendur hafa haldið að sér höndum með sölu úr eldri uppskeru vegna mikillar óvissu framanaf júnímánuði með uppskeruhorfur í sumar.  Nú liggja fyrir margar jákvæðar fréttir af uppskeruhorfum og því reiknum við með því að framboð aukist úr eldri uppskeru og jafnframt að raunverðið lækki meira í samræmi við hegðun skráðs markaðar.

 

 

Tölur frá USDA gefa ástæðu til bjartsýni.  Sáðland fyrir maís eykst um 2% í Bandaríkjunum frá fyrri spá.  Engin hrávara féll eins mikið á markaði þann 30. júní eins og maís, en lækkun á maís á markaðinum í Chicago nam um 8% þann dag.

 

Verðlækkanir hafa einnig orðið á maís í Evrópu, en ekki eins miklar og í Bandaríkjunum.

 

Um bygg gildir það sama og um hveiti og maís, að horfur eru góðar með uppskeru.  Nú þegar er uppskera vel á veg komin í Frakklandi og bæði magn og gæði eru ofar væntingum.  Fréttir frá Bretlandi benda einnig til svipaðrar niðurstöðu, þótt þar séu ennþá eftir um 3 vikur af vaxtartíma.

 

Miklar birgðir af fyrri uppskeru skapa fyrirsjáanlegan vanda fyrir seljendur og standa vonir til þess að hagstætt byggverð bjóðist því á næstunni.  Þar þarf þó að vanda til verka, því mikið af eldri uppskeru er metið af slæmum gæðum. 

 

Af allri hrávöru til fóðurgerðar, þá er útlitið tvísýnast með uppskeru af sojabaunum og þar af leiðandi framboð af sojamjöli.  Fyrir liggur að þurrkar í Argentínu og stjórnvaldsaðgerðir þar munu leiða til um þriðjungs samdráttar í uppskeru á milli ára, en Argentína hefur verið þriðji stærsti framleiðandi sojabauna í heiminum og stærsti útflytjandi sojamjöls og sojaolíu.  Það mun væntanlega breytast nú.

 

Jákvæðari fréttir berast frá Bandaríkjunum, þar sem spá USDA segir sáðland fyrir sojabaunir aukast um 2% frá fyrri spá.

 

Gríðarleg aukning eftirspurnar eftir sojaafurðum, einkum frá Kína, hefur þrýst upp verði á sojamjöli.  Sömuleiðis er birgðastaða sojabauna það lág á heimsvísu, að það eykur þrýsting á verðið uppávið. 

 

Eins og áður var greint frá hefur verð hrávöru almennt farið lækkandi í júnímánuði.  Þetta gildir þó ekki um verðið á sojamjöli.  Jöfn og stöðug verðhækkun hefur orðið á sojamjöli í júnímánuði, sér í lagi á verði til skamms tíma, þ.e. fyrir næstu mánuði.

 

Við hjá Líflandi höfum þungar áhyggjur af þessari þróun sojaverðs og munum reyna allt sem í okkar valdi stendur til að draga úr áföllum vegna þessa, t.d. með því að minnka áhættu með framvirkum samningum á hagstæðum tímapunktum.